Voor beleidsmakers

Uit onderzoek blijkt dat seksualiteit en intimiteit ook voor ouderen belangrijke thema’s zijn. Beleid op het thema seksualiteit helpt zorginstellingen om op een positieve manier met het onderwerp aan de slag te gaan.

Maak een positieve seksualiteitsbeleving mogelijk

Mensen denken vaak dat seksualiteit en ouderen niet samengaan. Niks is minder waar. De manier waarop ouderen seksualiteit en intimiteit beleven kan veranderen, maar de behoefte aan intiem contact blijft. Belangrijke elementen om mogelijkheden te creëren voor een seksueel actief leven:

  • een open klimaat waarin seksualiteit bespreekbaar is.
  • toegang tot informatie en ondersteuning.
  • afspraken over privacy
  • aandacht voor de effecten van behandelingen, medicatie of vrijheidsbeperkende maatregelen op de mogelijkheid om seksueel actief te zijn (denk ook aan solo seks).
  • hulp bij seksuele problemen.

Maak duidelijke afspraken over geoorloofd en ongeoorloofd gedrag

Ook in oudereninstellingen komt seksueel grensoverschrijdend gedrag voor, van cliënt naar cliënt of van cliënt naar werknemer. Als verpleegkundigen, verzorgenden en helpenden geconfronteerd worden met seksualiteit bij bewoners is het belangrijk dat zij een goede inschatting kunnen maken. Gaat het om gedrag dat voor alle betrokkenen gewenst is of gaat het om ongewenst of grensoverschrijdend gedrag? In beide gevallen moeten zij weten hoe zij adequaat kunnen reageren. Versterk daarom de kennis en vaardigheden van zorgverleners.

Versterk kennis en vaardigheden van werknemers

Seksualiteit en intimiteit kunnen voor verpleegkundigen, verzorgenden en helpenden beladen onderwerpen zijn. Heel gek is dat niet. In opleidingen wordt er meestal maar beperkt aandacht gegeven aan het onderwerp seksualiteit. 

  • Welke kennis en vaardigheden hebben uw medewerkers nodig om op een professionele manier met seksualiteit om te gaan? Bekijk de competentiechecklist.
  • Daarnaast is het belangrijk dat medewerkers weten hoe de gemiddelde seksuele ontwikkeling bij ouderen verloopt en wat veel voorkomende problemen zijn. 
  • Met deze scholingsmap kunnen zorgorganisaties zelfstandig hun verpleegkundigen, verzorgenden en helpenden scholen op het thema seksualiteit en intimiteit. De map bevat 4 lessen: seksualiteit en ouderen, gespreksvoering, grenzen erkennen en ziektebeelden en seksualiteit. Een praktijkopleider of teamleider kan de lessen geven. Deze scholingsmap is in samenwerking met het NZCO tot stand gekomen.  
  • U kunt over seksualiteit in de ouderenzorg ook trainingen op maat inkopen bij het NZCO. Zoals een training over het omgaan met seksualiteit bij mensen met dementie.