Het vlaggensysteem

Om seksueel grensoverschrijdend gedrag te duiden en te beoordelen wordt in de JGZ-richtlijn gebruik gemaakt van het vlaggensysteem. Hierin worden zes criteria gehanteerd.

De zes criteria van het vlaggensysteem

1. Wederzijdse toestemming: wil het kind het zelf, wil het eventuele andere kind het ook, vinden beide kinderen het seksuele gedrag prettig?

2. Vrijwilligheid: kiest het kind er zelf voor, durft het/is het in staat om nee te zeggen?

3. Gelijkwaardigheid: zijn het kind en het andere kind even sterk, oud, slim of is er sprake van een machtsverschil?

4. Ontwikkelingsadequaat: doet het kind niets waar het te jong of te oud voor is, past het seksuele gedrag bij de ontwikkelingsleeftijd van het kind?

5. Contextadequaat: is het seksuele gedrag van het kind gepast, stoort of choqueert het anderen in de omgeving niet?

6. Zelfrespect: heeft het kind zicht op de gevolgen van zijn of haar gedrag, neemt het geen risico’s die schadelijke gevolgen kunnen hebben?

LET OP: Zodra het seksuele gedrag van kinderen/ jongeren niet aan de criteria voldoet, moet de situatie nader bekeken worden. De JGZ-professional dient de richtlijn te gebruiken om het specifieke gedrag te duiden. Vervolgens kan op basis van het advies in de richtlijn een handelingsadvies gegeven worden.

Handelingsadvies op basis van het vlaggensysteem

In het vlaggensysteem wordt onderscheid gemaakt in vier verschillende gradaties van seksueel (grensoverschrijdend) gedrag. Deze gradaties zijn gekoppeld aan handelingsadviezen (zie schema hieronder)

De criteria zijn op basis van verschillende onderzoeken tot stand gekomen. Op basis van consensus is in de werkgroep gekozen voor de criteria van dit Vlaamse vlaggensysteem (Frans & Franck, 2010).

Download Kaart 1: Algemene aandachtspunten en vlaggensysteem op de website van het NCJ.

Vlaggensysteem Residentiële Jeugdzorg (RJ)

Het Vlaggensysteem voor de residentiële jeugdzorg, afgekort als Vlaggensysteem RJ, helpt seksualiteit en seksueel gedrag in de RJ bespreekbaar te maken, zowel met jongeren als met ouders en collega’s. Op deze website is niet alleen beschikbare kennis gebundeld, maar zijn ook handvatten, voorbeelden en tools voor professionals, docenten, studenten en beleidsmakers samengebracht. Bekijk meer over het Vlaggensysteem RJ.