Aandachtsgebieden residentiële jeugdzorg

De visie op seksualiteit kan verder uitgewerkt worden naar verschillende aandachtsgebieden. Voor elk van deze gebieden kunt u vervolgens beleid maken om de gewenste resultaten te behalen.

Voor een uitgebreide beschrijving van onderstaande aandachtsgebieden en concrete beleidsadviezen  per gebied verwijzen we u graag door naar de brochure Seksualiteitsbeleid of struisvogelpolitiek.

Begeleiding en leefklimaat

Een instelling draagt zorg voor een veilig leef-, behandel- en werkklimaat. Een klimaat, waarin openlijk gesproken kan worden over seksualiteit, intimiteit en relaties. Kernwoorden hierbij zijn respect voor elkaar, gelijkwaardigheid, privacy en verantwoordelijkheid.

De begeleiding heeft hier in een belangrijke taak. Het open staan voor en serieus nemen van vragen van jongeren, het op geplande en ongeplande momenten bespreken van het onderwerp seksualiteit, intimiteit en relaties, het tijdig signaleren van en aanpakken van seksualiteitsgerelateerde problematiek of gedrag (zoals seksueel pesten en seksueel grensoverschrijdend gedrag) maken hier deel van uit.

Pedagogisch didactische behandeling

Seksualiteit is onderdeel van de pedagogisch didactische behandeling. Jongeren krijgen seksuele voorlichting en begeleiding bij hun seksuele ontwikkeling, zodat ze in staat zijn verantwoorde en gezonde keuzes te maken en seksualiteit en relaties op een positieve manier te beleven.

Het is zaak concrete behandeldoelen op te stellen. De behandeling en het behandelklimaat zijn gericht op het bereiken van deze doelen. De basis voor de behandeling is de intake en screening en vervolgens het hulpverleningbehandelplan (HVP).

Medische begeleiding

De instelling besteedt aandacht aan lichamelijke gezondheid en medische zorg van jongeren. Op het gebied van seksualiteit, intimiteit en relaties valt hieronder:

  • Hygiëne: het geven van voorlichting over veilig vrijen, soa/hiv, preventie van zwangerschap of jong ouderschap, het bespreken van anticonceptiemethoden (condoomgebruik en zo nodig verstrekken van condooms), voor- en nadelen, effectief gebruik en morning-afterpil.
  • Medische verzorging. het (laten) testen op soa en de eventuele behandeling, (laten) testen op zwangerschap en voorlichting over en begeleiding bij (ongeplande) zwangerschap, anticonceptie en/of jong ouderschap.

Onderwijs

De instelling stemt af met scholen over wie aan welke doelen werkt van de  behandelplannen. Zo valt de jongere niet tussen wal en schip en loopt geen lacunes op in kennis, houding en vaardigheden. Binnen het onderwijs wordt bijvoorbeeld vooral ‘gepland’ aandacht besteed aan seksuele en relationele vorming met informatieoverdracht, meningsvorming en het aanleren van vaardigheden. 

Preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag

Professionals moeten grensoverschrijdend gedrag kunnen signaleren en labelen, op de hoogte zijn van het instellingsbeleid en de protocollen op dit gebied en weten hoe ze moeten handelen. 

Een open cultuur, waarin seksualiteit en waarden en normen bespreekbaar zijn, heeft een gunstige invloed op het in de praktijk brengen van de visie op de preventie van seksueel misbruik.

Onderwerpen die in het beleid aan bod kunnen komen zijn: gedragsregels en omgangsvormen, disciplinaire maatregelen, personeelsbeleid, gebouw en terreinen, protocollen en procedures, vertrouwenspersoon, interne communicatie en weerbaar maken van de jongeren.