Seksuele grensoverschrijding

Meer dan de helft van de vrouwen en bijna 1 op de 5 mannen in Nederland heeft een vorm van seksuele grensoverschrijding meegemaakt (Seksuele gezondheid in Nederland, 2017). Dit kan tot ernstige klachten leiden, met name op psychisch, seksueel en relationeel gebied.

Wat is het 

Bij een positieve seksuele interactie is er sprake van wederzijdse instemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid. Bij seksuele grensoverschrijding wordt aan een of meer van deze voorwaarden niet voldaan. Er zijn verschillende manieren waarop iemand over de grens van een ander kan gaan. Door lichamelijke kracht te gebruiken, maar bijvoorbeeld ook door te dreigen met geweld of gebruik te maken van iemands dronkenschap. 

Van ongewenste aanraking tot seksueel geweld

Seksuele grensoverschrijding kan gaan over ernstig seksueel geweld, zoals aanranding, verkrachting en seksuele kindermishandeling. Maar ook over ongewenste aanrakingen of masturbatie in een openbare ruimte. Soms is het heel duidelijk dat bepaald gedrag een grens overschrijdt, soms ook niet. Het kan ook per ongeluk gebeuren. Een aanraking die voor de een prettig is, kan door een ander als grensoverschrijdend ervaren worden.

Lees meer over seksueel geweld.

Online grensoverschrijdend gedrag

Ook via internet en sociale media kan seksueel grensoverschrijdend gedrag plaatsvinden. Bijvoorbeeld bij sexting, als de seksueel getinte foto’s of video’s zonder toestemming worden doorgestuurd. Andere vormen van online grensoverschrijdend gedrag zijn grooming, sextortion en wraakporno.

Lees meer over online seksuele grensoverschrijdend gedrag.

Preventie

Een gezonde seksuele ontwikkeling helpt om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Mensen zijn weerbaarder als ze hun eigen wensen en grenzen kennen en hierover kunnen communiceren. Ook een positief zelfbeeld kan een beschermende factor zijn. Ongelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen en stereotiepe opvattingen over gender en seksualiteit verhogen het risico op grensoverschrijdend gedrag. Zoals de dubbele seksuele moraal, waarin het voor jongens stoer is om meerdere partners te hebben, terwijl meisjes om dezelfde reden voor slet wordt uitgemaakt. Het is belangrijk hier aandacht aan te besteden in de seksuele opvoeding.

Lees meer over preventie.

Risicogroepen

Meisjes en vrouwen lopen het meeste risico om slachtoffer te worden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Na sekse is leeftijd de grootste risicofactor: jonge vrouwen lopen een groter risico dan oudere vrouwen. Mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking maken vaker seksuele grensoverschrijding mee dan mensen zonder beperking. Ook LHBTI-personen lopen een verhoogd risico.

Lees meer over risicogroepen.

Uitgelichte tips en tools