Parafiele en hyperseksuele stoornis

Van een parafiele stoornis is sprake als de parafilie of de uiting of bevrediging daarvan gepaard gaat met persoonlijk lijden, beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of (het risico op) schade aan zichzelf of anderen.

Van een parafiele stoornis is sprake als de parafilie of de uiting of bevrediging daarvan gepaard gaat met persoonlijk lijden, beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren of (het risico op) schade aan zichzelf of anderen. En de parafilie moet minstens zes maanden aanwezig zijn. Iemand met een seksuele belangstelling voor kinderen kan om verschillende redenen een pedofiele stoornis hebben:

  • Seks hebben met een kind; dat is schadelijk voor het kind en dus onacceptabel.
  • Er onder lijden dat hij/zij de seksuele behoefte niet kan beleven, omdat seks met een kind onacceptabel is.

Het is hierbij belangrijk om onderscheid te maken tussen schadelijk en onschadelijk handelen. Masturberen op seksuele fantasieën of legale beelden, of onschadelijke, niet-seksuele contacten met kinderen hoeven niet problematisch te zijn.

Van een hyperseksuele stoornis is sprake als er sprake is van terugkerende, intense seksuele fantasieën, seksuele drang of seksueel gedrag,  over een periode van tenminste zes maanden. Waarbij deze niet zijn toe te schrijven aan de direct lichamelijke effecten van medicatie of drugs. Daarnaast is sprake van persoonlijk lijden en beperkingen in het sociale of beroepsmatige functioneren.

Cijfers

  • De prevalentie en incidentie van parafiele stoornissen en hyperseksuele stoornis zijn niet goed bekend.
  • Parafiele en hyperseksuele stoornissen komen veel vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Goed om te weten

  • Het sociale taboe van veel parafilieën kan grote impact hebben op de kwaliteit van leven en iemands maatschappelijk functioneren, ook wanneer een persoon de parafilie niet ervaart als een stoornis.
  • Mensen met pedofiele gevoelens kunnen de ervaring hebben dat ze behoren tot een niet-erkende seksuele minderheid.
  • Bij diagnostiek en behandeling van een parafiele stoornis is van belang om rekening te houden met veelvoorkomende comorbiditeit, zoals andere parafilieën, hyperseksualiteit, ADHD, angst- en stemmingsstoornissen, middelenmisbruik, gedragsstoornis en antisociale persoonlijkheidsstoornis.
  • Parafiele stoornissen kunnen grote invloed hebben op het aangaan of handhaven van relaties met een levenspartner.
  • Mensen die zelf lijden onder hun parafiele of hyperseksuele gevoelens kunnen terecht in de GGZ. Als de parafilie heeft geleid tot gedrag dat schadelijk was voor een ander, wordt de persoon behandeld in de forensische zorg.

Tijdens het consult

Bij de behandeling van parafiele en hyperseksuele stoornissen neemt psycho-educatie een belangrijke plaats in. Hier kan al in een vroege fase mee gestart worden. Het betreft uitleg over:

  • Parafilieën en hyperseksualiteit, en wanneer sprake is van een stoornis.
  • Mogelijke oorzaken.
  • Mogelijke behandelwijzen.
  • Doel van behandeling.
  • Beroepsgeheim.