Welke deskundigheid heeft u nodig?

Iedereen kan seksualiteit op een professionele manier bespreken. De ene zorgprofessional is hier alleen al meer vertrouwd mee of heeft meer deskundigheid opgebouwd, dan de andere. Welke competenties heeft u nodig heeft om seksualiteit op een professionele manier bespreekbaar te maken?

Kennis van de seksuele ontwikkeling en veel voorkomende problemen

Het spreekt voor zich dat een goede basiskennis over de seksuele ontwikkeling van de doelgroep waarmee u werkt onontbeerlijk is om cliënten goed te kunnen begeleiden. Hierbij is het van belang te weten hoe een gezonde seksuele ontwikkeling verloopt en wat de belangrijkste thema’s zijn die spelen. Maar ook kennis over risico- en beschermende factoren, de belangrijkste risicogroepen en mogelijke gevolgen van een ongezonde of schadelijke seksuele ontwikkeling zijn van belang. Daarnaast is kennis gewenst over de seksuele opvoeding alsook kennis over interventies en instrumenten voor begeleiding en ondersteuning.

Proactieve en uitnodigende houding

Een proactieve en uitnodigende houding – bijvoorbeeld kunnen vragen naar de seksuele ontwikkeling of seksueel gedrag en het belang van een gezonde seksuele ontwikkeling kunnen benoemen – kan barrières (zoals schuld en schaamte) wegnemen bij cliënten om over seksualiteit te praten. De kans is groot dat als de zorgprofessional hier niet zelf actief naar informeert of dit bespreekbaar maakt, de cliënt dit onderwerp ook niet aan de orde stelt.

Duiden van de symptomen

De zorgprofessional moet het probleem van de cliënt helder krijgen en de symptomen moeten kunnen exploreren, bevragen en op merites kunnen beoordelen. Een zorgprofessional moeten kunnen doorvragen op de aard, omvang en ernst van het seksuele probleem en/of hier feitelijke informatie over moeten verzamelen, om een goede inschatting te kunnen maken voor eventuele vervolgacties.

Waarden en normen en omgang met diversiteit

Bij het bespreken van seksualiteit is het belangrijk dat de zorgprofessional zich bewust is van zijn eigen normen en waarden en kan aansluiten bij de normen en waarden van cliënten. Deze kunnen binnen een bepaalde maatschappij, cultuur, levensbeschouwelijke overtuiging, gezin of groep verschillen. Zo zijn er verschillende opvattingen over seksueel gedrag op jonge leeftijd, homoseksualiteit, vrije partnerkeuze of uithuwelijking, vrouwelijke genitale verminking of jongensbesnijdenis, abortus, anticonceptiegebruik, seks voor het huwelijk, et cetera. Het is van belang dat de zorgprofessional de seksuele rechten van de mens kan onderschrijven en een positieve kijk heeft op seksualiteit.