Tips om cultuursensitief te werken

15 tips om cultuursensitief werken in de praktijk te brengen uit het Handboek seksuele gezondheid:

  1. Benader een cliënt of patiënt in de eerste plaats als individu en niet als iemand met een bepaalde culturele bagage.
  2. Verwerf kennis over seksuele gewoontes en opvattingen van bevolkingsgroepen waar je vaak mee werkt.
  3. Stel je open en nieuwsgierig op: stel belangstelling in de (seksuele) gewoontes en opvattingen van het land van herkomst en vraag of de persoon zich hiermee al dan niet verwant voelt.
  4. Wees respectvol voor de normen en waarden van anderen en stel er de eigen personele deskundigheid tegenover: geeft dezelfde informatie die je ook een cliënt met een Nederlandse afkomst zou geven.
  5. Bouw vertrouwen op, wees niet te snel en expliciet in je woordgebruik, neem de tijd om de hulpvraag duidelijk te krijgen .
  6. Vraag eerst naar feiten, daarna naar meningen en daarna pas naar gevoelens. Zorg zo nodig voor een professionele tolk en gebruik om redenen van privacy geen familielid of bekende als tolk.
  7. Toets of het geslacht van de hulpverlener een rol speelt in het consult of bij een verwijzing. Islamitische vrouwen hebben soms voorkeur voor vrouwelijke hulpverlener.
  8. Toets regelmatig of de informatie goed wordt begrepen.
  9. Stel vragen: het is belangrijk om over seksualiteit te spreken. Het is belangrijk aan te geven dat mensen er ook voor mogen kiezen om vragen niet te beantwoorden.
  10. Wees duidelijk over vertrouwelijkheid: sommige mensen kunnen terughoudend zijn om over seksualiteit te spreken uit angst dat deze informatie doorverteld zal worden in hun gemeenschap.
  11. Geef informatie en biedt keuzes aan: verschillende mensen met een migratie achtergrond– zeker degene die recent geïmmigreerd zijn – kennen hun rechten en verantwoordelijkheden niet.
  12. Bouw aan een vertrouwensrelatie: deze is fundamenteel om tot een effectieve hulpverlening te komen.
  13. Laat merken dat je openstaat voor andere opvattingen: tracht – binnen de eigen grenzen – je als hulpverlener zo flexibel mogelijk op te stellen.
  14. Motiveer mensen te praten over hun seksualiteit: omdat seksuele waarden, normen en gewoonten verschillen, zullen mensen met een migratie achtergrond anders aankijken tegen bepaalde ervaringen uit het verleden. Het is belangrijk hen te steunen indien ze willen praten over deze ervaringen, met een hulpverlener of met mensen binnen hun eigen gemeenschap.
  15. Benadruk dat praten over seksualiteit ook voor veel mensen met een Nederlandse afkomst nog lang niet vanzelfsprekend is.

► Cultuursensitieve materialen

Deze tips komen uit het hoofdstuk Seks uit een andere wereld uit het Handboek seksuele gezondheid van Peter Leusink en Marjo Ramakers (redactie). In dit hoofdstuk vindt u ook veel informatie over wat kan spelen in diverse culturen en is dus een handig startpunt als u zich hier verder in wilt verdiepen.

Uitgelichte tips & tools